منطقه محافظت شده سپید کوه

منطقه حفاظت شده سپید کوه در سلسله کوههای زاگرس و در ۶۷ کیلومتری شمال غربی خرم آباد واقع شده‌است . رودخانه ها و آبشارهای فصلی مضاعف , غارهای متفاوت و تنوع زیستی گیاهی و جانوری و صخره های صعب العبور و قشنگ , جنگلهای سرسبز بلوط با فضای سبز تنومند از کشش های اکوتوریستی حیطه حفاظت شده سپید کوه به شمار می‌روند .
سپید کوه با داشتن موقعیت توپوگرافی مختص و رودخانه های غران مانند کریه و کشکان , از زیستگاه های حساس و با ارزش جانوری غرب کشور‌ایران به حساب آورده می شود . ۲۷۲ مدل گیاهى و ۱۳۸ نوع جانوری در حیطه حفاظت شده سپید کوه شناسایی شده‌است . در دامنه جنوبی سفید کوه , یک‌سری فن قنات و سراب فصلی هم موجود است .

قابل یاد آوری است که در اشیا باستانی مکشوفه در لرستان و مفرغ های آن , مجسمه کَل , بیشتراز هر جاندار دیگری علامت تمدن باستانی این میهن دیرین است . سفید یا این که سپید کوه که از غرب شهر خرم اباد آغاز می شود به ارتفاع حدود دویست کیلو متر تا شرق شهر کرمانشاه امتداد دارااست . این فن کوه حیاتی زاگرس در لرستان به اسم سپید کوه یا این که سفید کوه و در کرمانشاه ( چرمیکوه ( نامیده میشود . محصول تشکیلات سنگ آهک ان از دید زمین شناسی تشکیلات کرتاسه است . این دسته سنگ اهک , دارنده مشکل و فرج و حفره های متعددی است که به راحتی می تواند آب های نتایج از باران را در خویش ذخیره نماید و یا این که یخچال فریزر های ارگانیک را در خویش صورت دهد . وجود یخچال فریزر های دوچندان و چشمه سار ها و سراب های لبریز آب حوزه‌ نشانگر این زمینه است .

این حوزه‌ با مساحتی حدود ۶۹۵۰۰ هکتار ابتدا در سال ۱۳۴۷ تحت عنوان شکار و تیراندازی ممنوع ذیل حفاظت قرار گرفت و بعد از آن در سال ۱۳۶۹ به حیطه حفاظت شده افزایش یافت . این ناحیه کوهستانی در استان لرستان جای‌دارد . دامنه ارتفاعی ۱۱۲۰ تا ۳۸۷۰ متر , بارندگی و دمای میانگین سالیانه ۶۰۰ میلیمتر و ۱۱ جایگاه سانتیگراد , حوزه‌ را دارنده اقلیم مدیترانه‌ای معتدل کرده است .

خصوصیت های مختص سپید کوه
سپید کوه نسبت به بقیه کوه های کشور‌ایران وضعیت خوب تر و مساعد تری بعنوان زیستگاه موجودات زنده وحشی داراست چون اولا ( آب و هوای معتدل دارااست که در تمامی فصول سال برای معاش و دوران دشوار و سرد زمستانی مساعد است , ثانیا ( پوشش جنگلی و گیاهی و بوته ها و درختچه های انبوه و مضاعف آن غذا دوران دشوار برف و کولاک فصل زمستان را برای جانوران وحشی حیطه تامین می‌کند . مغایر کوههای سردسیری مثل ( گرین ( و ( اشترانکوه ( و غیره که فصل‌زمستان مشقت بار و پربرف طولانی دارا‌هستند که منجر عدم قابلیت تغذیه جانوران وحشی میشود , سفید کوه در همگی فصول سال منابع نیکی برای راحتی معاش جان داران داراست و به همین علت همگی جانوران این فن کوه از جمله ستوران و پرنده ها و خزندگان از مطرح ترین وحوش جمهوری اسلامی ایران بشمار می‌روند و هیچ کوهی در این جهت همتراز سفید کوه نیست .
تنوع زیستی فراوان بالا , چشم‌اندازهای زیبایی از بیشه و مراتع کوهستانی , رودهای پرآب , آبشارهای دوچندان و طرق دسترسی مطلوب از پتانسیل های ویژه این حیطه میباشند .

سرابها و قنات ها
در دامنه جنوبی سفید کوه , یک سری حرفه قنات و سراب فصلی موجود هست . همگی سراب های درون شهر خرم آباد و سراب هایی مانند سراب چنگایی , سراب چگنی , سراب عصر , سراب غُلغُله , سراب قنبر در شرق کر مانشاه , سراب سرداب , سراب تلخاب , سراب سقا و . . . از ارتفاعات سفید کوه سرچشمه می‌گیرند و صد ها چشمه کوچک و بزرگ از دل صخره های این کوه سرازیر می‌باشند .
دو حرفه قنات در دامنه سفید کوه سرازیر است که یکی‌از انها به اسم قنات ( کَهله ( در دشت کهله فراتر از دشت میش استبل زمان چگنی سرازیر است و دیگری سراب رفتخوان هست که به خطا سراب خوانده شده‌است و مرتبط با زمان هخامنشیان است که در دامنه سپیدکوه حفر شده و دارنده بیش تر از صد فن چاه است که اثار آنان قابل رویت است .
وضیعت زمین شناسی و مال اهکی صخره های سفید کوه سبب شده‌است که برفچال های زیادی در‌این حرفه کوه تولید شود . این برفچا ل ها در فصول فصل بهار و فصل‌تابستان آب‌شرب عشایر کوچرو ناحیه ( طوایف متفاوت چگنی , شاهیوند و بسطام ) و همینطور اب کوهنوردان را تامین مینمایند .

پوشش گیاهی سپید کوه
فضای سبز متفاوتی از قبیل گلابی وحشی ( مرو ) , زالزالک وحشی ( گیرچ ) , گیلاس وحشی , ( هَلانه ) بادام وحشی ( ارجن ) , پسته وحشی ( کُلِنگ ) و آبادی ها نوع درختچه های کوهی از قبیل ( شَن ( , ( گَوَن ( , ( اَلف ( و صدها نوع گیاهی متنوع , حالت زیست محیطی را برای معاش گونه های حیوان‌ها وحشی در‌این کوه با عظمت مهیا کرده است . تنوع گیاهی , زیستگاه های مهمی در دره های سفید کوه تولید نموده است . هرکدام از این زیستگاهها , واجد شرایط یگانه مکانی از دید مدل گیاهان وحشی و در ختان جنگلی هستند .
در دامنه های سفید کوه و دره های گوناگون آن دشتهای جنگلی با فضای سبز بلوط تناوری که قدمت آنان به بیش تر از چهارصد سال می رسد موجود است . در ارتفاعات بلند این کوه قارچ های خوراکی , با وزن بیش تر از پنچ کیلو , میرویند که مبداء غذایی مضاعف قابل توجهی می‌باشند .

بلوط اهل ایران , بلوط دارمازو , پسته وحشی , مهلب , گیلاس وحشی , شیرخشت لرستانی , زیتون , زالزالک , بادام کوهی , آلوچه , نسترن وحشی , بومادران , کلاه میرحسین , فرفیون زگیل ‌دار , گوش بره شوخ طبع , سریش اهل ایران , لاله واژگون , گنگر صحرایی , خاکشیر , نیلوفر , مریم گلی و گونه های گون ‌ها بخش اعظم گیاهان این ناحیه بشمار می روند .

زیست جانوری سپید کوه
اشکال با ارزشی از قبیل گوزن زردرنگ و دراج و لاشخور و کرکس در سفید کوه وجود داشت که نسل انها منقرض شده‌است . نسل گوزن رنگ زرد در اثر بارش سنگین وزن برف منقرض شده و نسل لاشخورها و کرکس ها هم به وسیله سمومی که هم محلی ناحیه بر روی جنازه مردار حیوان ها میریخته اند , از دربین رفته اند . برروی سنگ قبرهای دیرین مو جود در امام زاده کهن سال شمس الدین حیطه تشکن چگنی , سنگ قبرهایی با تصاویرگوزن زرد رنگ که بر انها حکاکی شده‌است قابل رویت است که خویش نشان از وجود گوزن زردرنگ درین ناحیه دارااست . ( طبق سنت های قبل لرستان بر روی سنگ قبرهای شکارچیان ماهر تصویر کِل , یا این که گوزن را حکاکی میکرده ا ند . )
وجود چشمه ساران زیاد در دره های سفید کوه و همینطور وجود فضای سبز بیشمار ارژن که رمز شاخه های آن مرجع آب قابل قبولی جهت کَل و بز می باشند , سبب ساز شده که انواع متنوعی از اشکال کَل در‌این فن کوه معاش نمایند . چهار دسته بی سابقه کَل در سفید کوه می زیسته است .
وجود پوشش گیاهی مطلوب و گونه های گیاهان خوراکی و دارویی سبب ساز شده گونه های پرندگانی نظیر کبک , تیهو , کبوتر جنگلی , سمور و گونه های متنوع خزندگان بخصوص مارهای رنگارنگ , همینطور خوک وحشی , خرگوش , روباه , گرگ و غیره درین بخش ها معاش نمایند . طبیعت کلفت جنگلی و صخره های راز به فلک کشیده و تیغ های عمودی برافتاب سفید کوه , ماوای قابل قبولی جهت معاش زنبورا ن عسل است .

سنجاب اهل ایران , بز و پازن , خرس قهوه ‌ای , پلنگ اهل ایران و گربه وحشی , رودک , کبک دری , تیهو , کبک , بلدرچین , کرکس کوچک , شاهین , یلوه جنایی , کرکس , عقاب طلایی , مار قیطانی , تیرمار خراسانی , گرزه مار , مار فلس درشت , جکوی مدیترانه‌ای , لاک‌ پشت‌ های برکه‌ ای و مهمیز دار از مهم‌ترین جانوران سفید کوه میباشند .

این همگی حیوان ها متفاوت و خوشگل و آن کلیه کَل و بز و قوچ و میش که در سال های خیر چندان به دور , در گله های بیشمار , صبحگاهان قبلی از طلوع افتاب از بغل سیاه چادرهای عشایر عبور میکرده اند و گرد و غبار نتیجه ها از جنبش آن‌ها فضای سیاه چادرها را فرا میگرفت , اماج تیر بیش تر از دوازده هزار قبضه تفنگ ساچمه زنی قرار گرفته و از دربین رفته اند .

این حیطه که به حق ( افریقای کشور‌ایران ( کنیه دارااست , در اثر فقر فرهنگی مردمان ناحیه و بی مسئولیتی ارگان های حکومتی نتوانسته است آنطور که سزاوار است مراقبت گردد .

شاخص ترین مدل جانوری سپید کوه
گزارشات سازمان حفاظت محیط زیست استان لرستان حاکی از آن است که پلنگ اهل ایران در حیطه حفاظت شده سپید کوه تماشا شده‌است .
پلنگ اهل ایران که وسیع ترین جور پلنگ در عالم محسوب می ‌شود در بخش ها آسیای اواسط و کشورهای افغانستان , پاکستان , هند , ترکیه و کشور‌ایران زیست می ‌کند که در‌این در میان جمهوری اسلامی ایران تحت عنوان مهم‌ترین زیستگاه این جور جانوری محسوب می ‌شود . پلنگ اهل ایران از گونه‌ های در اکنون انقراض است .
پلنگ تحت عنوان یک مدل چتری است که در رأس هرم غذایی قرار می ‌گیرد و وجود آن در هر منطقه‌ ای نشان دهنده تعادل اکوسیستم و تکامل زنجیره است .
واجب به یادآوری است که طبق ضابطه احشامی که بوسیله پلنگ مورد هجوم قرار گرفته و جراحت ببیند بیمه بوده و زیان آن‌ها از سمت بیمه به صاحب و مالک کالا پرداخت می ‌شود .

غارهای حیطه سپید کوه
غار ( قمری ( که در دل شهر جای گرفته و غارهایی از قبیل غار تنگه پلنگ هُر با ارتفاع بیش تر از دویست متر , غارشوکوره لو ( پر از هزاران خفاش ) , غار یا این که اشکفت بِلی , غار یا این که اشکفت یک بَرده , غار فَره کِش , غار آب علی ابدال , غار شوجا سنگ ترک , غار دره خواسته منش و . . . بر دل صخره های سفید کوه جای گرفته اند که مکان هایی مطلوب جهت شب مانی کوهنوردان و شکارچیان و عشایر حوزه‌ می‌باشند . این غار ها و دره های متصل به آن زیستگاهای

مقالات مرتبط برای شما

خوش طعم ترین و معروف ترین غذاهای استان خوزستان

آیا شما هم در پی لیستی از شایسته ترین و لذیذترین غذاهای استان خوزستان هستید؟ آیا می‌دانید غذاهای استان خوزستان …

روستای لاویج چمستان | بازدید از زیبایی

امروز در Dobey.ir قصد داریم به روستای لاویج چمستان یکی از روستا های شمال ایران سفری زیبا داشته باشیم؛ روستای …

جاذبه های دیدنی مسجد سلیمان | ۵ مورد

مسجد سلیمان یکی از شهر های تاریخی و کهن ایران است که بین رشته کوه‌ های زاگرس در استان خوزستان …

جاذبه های گردشگری گرگان |۶ جاذبه دیدنی

امروز کمی از فضای شلوغ شهری و ترافیک آن دور شدیم تا سری به شمال ایران بزنیم. امروز به معرفی …

غذاهای محلی سیستان و بلوچستان |۴ مورد

امروز در این مقاله تصمیم گرفته ایم به سراغ غذاهای محلی سیستان و بلوچستان برویم و برخی از جذاب ترین …

اصطلاحات متداول در هتل ها | بخش اول

به هنگام سفر وقتی اقامتمان در هتل مورد نظر را شروع می کنیم ممکن است با برخی اصطلاحاتی رو به …